Oost-Indisch stil

Wereldwijd zijn er protesten op gang omtrent de gewelddadige arrestatie en dood van de zwarte Amerikaan George Floyd. Ook in Nederland gaan mensen de straat op om te protesteren tegen het politiegeweld en institutioneel racisme in Europa en de VS.

Op social media staat het inmiddels bol van de steunbetuigingen. Zo stuitte ik gisteren op een Instapost waarin expliciet een beroep werd gedaan op witte mensen en niet-zwarte mensen van kleur om van zich te laten horen. Als Nederlander van Indische komaf voelde ik mij meteen aangesproken. En zonder dat ik precies wist waarom, raakte mij dit enorm.

“Ben je Indisch?”

Dus ik ben op onderzoek gegaan. Ik moest denken aan de interacties die ik heb gehad met witte Nederlanders over mijn etniciteit. Fase één van dit contact bestond vrijwel altijd uit een soort racistische paringsdans, met als essentie: “Waar kom jij vandaan?”. Soms wordt mij dat expliciet gevraagd. Andere keren raadden mensen het door te zeggen: “jij bent Indisch, of niet?”. Er waren ook totale vreemden die mij op straat mijn achternaam vroegen om zo te bepalen of ik toevallig familie was van een bekende van hen (geen grap, dit gebeurt echt).

Inmiddels weiger ik uit principe daar antwoord op te geven (mijn verleden gaat niemand iets aan). Maar als ik voorheen zei dat ik van Indische komaf ben, was de reactie op mijn antwoord vrijwel altijd hetzelfde: “Oh ja, ik vind Indische mensen zo gezellig.” Of “Tja, het is een beladen geschiedenis” zonder daar verder op door te gaan. Een ex-vriendje heeft zelfs een keer gereageerd met: “Nee, je bent Nederlands. Je hoort er gewoon bij!”

Quid pro quo

De afgelopen dagen ben ik met verschillende mensen in gesprek gegaan hierover. Iemand die dicht bij me staat verwoordde het passend: “Volgens mij is er sprake van een geheim sociaal contract. Zolang wij (Indische Nederlanders) niet over het verleden praten, hoeven de witte Nederlanders niet in confrontatie met de koloniale geschiedenis en krijgen wij een mooie plek in de hiërarchie van onze maatschappij.”

Ik schrok van deze waarneming. Wij schrokken allebei van deze waarneming.

Kiezen

Ik voel gewoon spanningen in mijn lijf als ik hierover praat. Het lijkt alsof zowel mijn Nederlandse als mijn Indonesische kant van mij verwachten dat ik me niet uitspreek over racisme, omdat ik daarmee de relatieve privileges van de gehele Indonesische gemeenschap in Nederland op het spel zet en de deur open voor een heel pijnlijk gesprek.

Nu ik mij hier bewust van ben, heb ik een keuze.

Ik richt mij allereerst tot de mensen die mij voor gingen. Voorouders, ik maak een grote buiging voor jullie harde werk. Jullie stilte was constructief voor het overleven met een beladen geschiedenis en voor het maken van een nieuwe start in een vreemd land. Tijden veranderen. Ik ben in staat jullie te eren en tegelijkertijd de deken van stilte van mij af te werpen. Ik ben hier, nu, en ik leid mijn eigen leven.

Mijn naam is Joey Velberg en ik ben Nederlander van Indo-Europese komaf. Ik ben onderdeel van een etnische minderheid en ben mij ter degen bewust van het feit dat ik meer privileges geniet dan mijn zwarte medemens. Ik kies ervoor om te (blijven) leren over mijn positie en mij uit te spreken tegen institutioneel racisme.    

Categorie:

Tags:

Meest recente berichten
Dialoog

Heb je iets gelezen dat je interesseert? Ik ga graag met je in gesprek. Klik op onderstaande button voor mijn contactgegevens en social media.